Legende van de Kloostertuin

Artikel uit “Deze Week” 10-12-1965:

Vele streken van ons vaderland kennen hun eigen sagen en legenden; oude dorpsverhalen, die nooit in een boek werden vastgelegd, doch van vader op zoon werden doorverteld gedurende de lange winteravonden.
Wanneer de storm rond de huizen raasde en de regenvlagen de ruiten striemden, dan werden in het halfduister, bij een snorrende kachel, de verhalen verteld over heksen en kobolds, reuzen en tovenaars, die in het grijze verleden de streek terroriseerden.

Sage Kloosterwiel

Wanneer men de grillige dijk van de machtige Waalstroom in oostelijke richting volgt en het vriendelijke dorp Gameren is gepasseerd, dan ziet men- even voor de laatste bocht naar Zaltbommel – aan de rechterzijde der dijk een schone, heldere waterspiegel. Het is een van die oude kolken, die ontstonden bij een dijkdoorbraak. Het is trouwens niet uitgesloten dat men te maken heeft met een overblijfsel van een of andere oude rivierloop. Dit soort plassen nu, wordt in Gelderland aangeduid met de naam “wiel”. Hoe het ook zij, hier bij Gameren ligt een klein brokje natuur, temidden van polders, waar aardbeien, suikerbieten en aardappelen geteeld worden. De oevers van de waterplas zijn overwoekerd met wuivende rietpluimen en knoestige wilgenstronken. Gele lissen en roze koekoeksbloemen, spiegelen zich in het water, dat hier en daar bedekt is met eendenkroos en mooie waterlelies. Menige vreemdeling wordt dan ook getroffen door dit fraaie plekje achter de hoge populieren, welke aan de voet van de zware dijk staan.

Wees echter voorzichtig! Het is niet voor niets dat de eigen streekbevolking, de omgeving van deze Wiel angstvallig vermijdt! Het is niet pluis bij deze grote watervlakte met zijn, naar men beweert, peilloze diepte. Iedere omwonende weet dat. Maar de achteloze, nietsvermoedende vreemdeling, zou zich kunnen vergissen! Mijmering bij deze plas zou hem noodlottig kunnen worden. Vooral bij avond is het daar zeer gevaarlijk en waag het vooral niet de dijk te verlaten! Speciaal aan amoureuze jongelieden, die aangelokt zouden kunnen worden door de beschuttende hoge populieren, is dit een dringend advies!

Het is namelijk geen gewone waterplas. De bedrieglijke stilte van het water, bewaart de getuigenis van een schromelijke verwoesting, eenmaal aangericht door de trots voorbij vlietende stroom.\De plas waarbij men staat, wordt “Kloosterwiel” genoemd. Lang geleden stond op deze plaats een klooster, rijk, machtig en voornaam. Het stond in hoog aanzien bij de bewoners van de streek en de monniken waren alom geacht vanwege het vele goede werk dat zij verrichtten. Zij hielpen de boeren het land in kultuur te brengen, gaven onderricht aan de kinderen en wanneer het kleine klokje van het fijne torentje luidde, dan trokken de omwonenden naar de sfeervolle kapel en luisterden naar de zachte melodieuze monnikenzang. Maar, zoals het door de eeuwen heen zo vaak met rijke kloosters is geschied, ook hier brak de tijd aan, dat men de aloude regel afviel en de vroegere tucht vergat. In plaats van vrome onthouding met noeste vlijt en stille gebeden, heerste nu vadsige overdaad, luidruchtige brooddronkenheid en wereldse wellust binnen de eens zo heilige muren. Maar ook hier volgde de straf op de zonde! In één nacht, verdween het prachtige klooster met alles wat er op en er in was, in een diepe afgrond, overspoeld door de van woede bruisende en kolkende waalstroom! Wie echter zou denken dat met deze verwoesting het klooster volledig verdwenen was, vergist zich schromelijk. Tot op de dag van vandaag, komen in de avond en nacht, de schimmen van de afvallige monniken uit hun vochtige graf. Zij zijn gekleed in een wit gewaad – welk een bedrog! – en scheppen er vermaak in, de argeloze vreemdeling met zich mee te trekken in de peilloze diepte…

Dat is de legende van de Kloosterwiel die bijna vergeten was. Zo werd het verhaal verteld in de Bommelerwaard en omringende streek.